Contact gegevens

The Hague Office

Bird & Bird LLP
Zuid-Hollandplein 22
2596 AW Den Haag
The Netherlands

T: +31 (0)70 353 8800
F: +31 (0)70 353 8811
E: [email protected]
W: www.twobirds.com

COVID 19: gevolgen voor geschilbeslechting | 5 min

employment

COVID 19: gevolgen voor geschilbeslechting | 5 min

UPDATE 25 maart 2020

Gerechtsgebouwen blijven ook na 6 april gesloten. Wel zullen er vanaf dat moment ook andere zaken, naast de urgente zaken, op zitting worden behandeld. Welk soort zaken dit betreft is nog niet bekend; de Rechtspraak stelt daarvoor de komende week een aanvullende lijst op. Waar mogelijk wordt die lijst steeds verder uitgebreid.

————————————————————-

Het COVID-19 virus heeft ook vergaande gevolgen voor de toegankelijkheid van overheidsrechtspraak en alternatieve vormen van geschilbeslechting in Nederland. In dit artikel vertellen we u welke maatregelen er tot op heden zijn getroffen en wat de consequenties daarvan zijn voor zowel lopende als nieuwe zaken.

Sluiting van gerechtsgebouwen

Op 15 maart 2020 heeft de Rechtspraak besloten om vanaf dinsdag 17 maart 2020 de rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges in ieder geval tot en met 6 april 2020 te sluiten om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De maatregelen zijn genomen in navolging van de tijdelijke noodmaatregelen die het kabinet heeft afgekondigd.

Alleen zittingen in urgente zaken

Als gevolg van deze tijdelijke sluiting van gerechtsgebouwen worden alle zittingen uitgesteld, tenzij het een ‘urgente zaak’ betreft. Het gaat dan om zaken waarin een zitting niet achterwege kan blijven, omdat het om de fundamentele rechten van verdachten of rechtzoekenden gaat. Deze maatregel geldt voor lopende zaken én voor nieuwe zaken.

De Rechtspraak heeft de volgende zaken als urgent aangemerkt:

  • Handel en kanton: kort gedingen (voorlopige voorzieningen), deelgeschillen en beslagrekesten (en een eventueel opheffingskortgeding), maar alleen bij zogenaamde ‘superspoed’
  • Insolventiezaken: faillissementszittingen, verzoeken met betrekking tot surseance van betaling, voorlopige voorzieningen (incl. beslissingen van de rechter-commissaris) en zaken over salaris curatoren/bewindvoerders
  • Bestuursrecht: alle voorlopige voorzieningen met ‘superspoed’ en vreemdelingenbewaringszaken
  • Hoger beroep civiel: speciale kort gedingen handels- en faillissementszaken
  • Ook in het strafrecht, familierecht en vreemdelingenzaken zijn specifieke maatregelen genomen, die te vinden zijn op de website van de Rechtspraak.

De zittingen in dit soort zaken vinden dus in beginsel gewoon doorgang.
Wat ‘superspoed’ is zal overigens aan de beslissing van het gerecht in kwestie worden overgelaten. Gemachtigden en advocaten zullen dus goed moeten motiveren waarom de zitting – en daarmee de uitspraak – in een bepaalde zaak geen uitstel kan dulden.

Gevolgen voor niet-urgente procedures

De Rechtspraak onderzoekt momenteel de mogelijkheden om alle andere (niet-urgente) schriftelijke procedures ondanks de huidige COVID-19 crisis zoveel mogelijk door te laten gaan. Waar mogelijk zullen zittingen en mondelingen behandelingen plaatsvinden door middel van videoconference of ‘telefonisch horen’.

De publieke tribunes van de gerechten zijn in elk geval tot nader order gesloten en uitspraken worden zoveel mogelijk schriftelijk gedaan (hetgeen uiteraard in het leeuwendeel van de gevallen toch al het geval was).

De rolzittingen gaan wel door, maar tot en met 6 april zal er alleen schriftelijke rolzitting/behandeling plaatsvinden. Dat is vooral van belang voor kantonzaken, omdat een gedaagde partij voorlopig dus niet meer mondeling kan reageren op de rolzitting.

Omdat de schriftelijke rolzittingen doorgang vinden, kunnen nieuwe zaken nog steeds worden aangebracht en ingeschreven. Processtukken moeten op de gebruikelijke wijze (en binnen de vaste termijnen) worden ingediend. Deurwaarders zullen de betekening van stukken op de normale manier kunnen voortzetten.

Ook de gerechten houden er rekening mee dat de huidige maatregelen verlengd zullen (moeten) worden om de crisis het hoofd te bieden: zo sturen de rechtbanken nu al actief aan op het aanhouden van zittingen, ook die van ná 6 april.

Vonnissen en beschikkingen kunnen nog steeds worden uitgesproken, verzonden en ten uitvoer worden gelegd. Zoals gezegd worden uitspraken zoveel mogelijk schriftelijk gedaan, of met een beperkte afvaardiging van procespartijen. Voor uitspraken in zaken die op grote publieke belangstelling kunnen rekenen wordt gekeken of livestreamen een optie is. Daarnaast worden zoveel mogelijk uitspraken gepubliceerd op www.rechtspraak.nl.

Specifiek voor handelszaken (het leeuwendeel van de commerciële geschillen tussen bedrijven, niet zijnde kantonzaken) geldt dat in nieuwe zaken waarin zich voor gedaagde geen advocaat stelt op reguliere wijze verstek kan worden verleend en vonnis kan worden bepaald. Als op de schriftelijke rolzitting geen stukken binnenkomen, dan geldt dat de zaken voor de uit het procesreglement voorvloeiende termijnen worden aangehouden. Komt er wel een schriftelijke reactie, dan gaat het proces gewoon door. Hier verandert dus niets.

Ook voor kort gedingen die kwalificeren als urgent is bekend geworden dat de normale zitting tijdelijk kan worden vervangen door een schema voor de communicatie per e-mail. De rechter organiseert een zogeheten ‘conferentiegesprek’ als er naar aanleiding van deze communicatie nog vragen zijn. Indien de rechter meent dat een mondelinge behandeling absoluut noodzakelijk is, dan zal een dergelijke zitting waarschijnlijk worden gepland nadat de landelijke maatregelen zijn opgeheven, tenzij de rechter besluit dat er een dringende noodzaak is om eerder een zitting te gelasten.

Zaken over intellectueel eigendom zullen over het algemeen niet kwalificeren als een ‘urgente zaak’ waarin zittingen noodzakelijkerwijs doorgang moeten hebben. In octrooizaken blijven de versneld regime (VRO) procedures bij de Haagse rechtbank in principe ongemoeid; de termijnen voor het uitwisselen en indienen van schriftelijke documenten blijven in principe ongewijzigd.

Wat betreft de Centrale Balies geldt in het algemeen dat deze in alle gerechtsgebouwen zijn gesloten en dat alle proceshandelingen en werkzaamheden zoveel mogelijk moeten worden gedaan per post/fax, telefonisch en/of per e-mail.

In de praktijk zullen vrijwel alle proceshandelingen (waaronder het indienen van stukken) gewoon doorgang kunnen vinden. Het is van belang dat advocaten en gemachtigden in contact blijven met hun vaste ketenpartners (zoals koeriers en deurwaarders) om passende oplossingen te vinden om verstoringen in procedures zo goed als mogelijk te beperken. In specifieke gevallen zullen onze advocaten en gemachtigden uiteraard steeds de noodzakelijke stappen en gevolgen bespreken met alle betrokken partijen, waaronder ook de wederpartij(en).

Mediation

Lopende mediationzaken via mediationbureaus van de gerechten worden aangehouden. Er worden voorlopig geen nieuwe mediationzaken opgestart. Wél is het mogelijk om per e-mail alvast bepaalde zaken voor mediation aan te melden. De telefoonlijnen zijn nog gewoon bereikbaar, maar daadwerkelijke mediationgesprekken kunnen dus pas worden gepland zodra de noodmaatregelen voorbij zijn.

Arbitrage

Het Nederlands Arbitrage Instituut (NAI) heeft besloten om – in overeenstemming met de richtlijnen van het RIVM en de Rijksoverheid – operationeel te blijven en in ieder geval tot en met 6 april op afstand te werken om – zoals het instituut het zelf verwoordt – de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Ook bij het NAI zijn zittingen en bijeenkomsten verplaatst of uitgesteld en wordt de sterke voorkeur gegeven aan uitsluitend elektronische of telefonische communicatie. Als het voor partijen noodzakelijk is om vonnissen per post te ontvangen, dan moeten zij dit tijdig aan het NAI laten weten.

Bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw worden vooralsnog alle mondelinge behandelingen in de periode 17 maart t/m 3 april verzet naar een latere datum. De schriftelijke procedures lopen gewoon door en nieuwe zaken kunnen op reguliere wijze worden aangebracht. Net als bij de rechtbanken geldt dat kort gedingen alleen doorgaan in geval van ‘superspoed’ en dat die zitting waar mogelijk digitaal wordt gehouden.

Voor internationale arbitrage geldt vrijwel hetzelfde: vrijwel overal worden arbitragezittingen uitgesteld of geannuleerd. De werkzaamheden worden ook hier zoveel mogelijk op afstand verricht.

Afrondend

Veel geschillen worden (nog) niet in een procedure beslecht – partijen zoeken doorgaans eerst naar een minnelijke oplossing. Zeker bij geschillen of conflicten die te maken hebben met de COVID-19 crisis wordt een beroep gedaan op de flexibiliteit van partijen en – soms – het terzijde schuiven van juridische aspecten ten gunste van het morele. De verminderde toegankelijkheid van snelle rechtspraak, ook in situaties waarin normaal gesproken binnen enkele weken een uitspraak in kort geding kan worden verkregen, dwingt partijen en hun juridisch adviseurs tot creativiteit. Mogelijk leidt dat tot commerciële banden die nog jaren voort kunnen.

Dit blog is niet bedoeld als juridisch of praktisch advies. De situatie verandert van dag tot dag en er is veelal sprake van maatwerk. Dit blog kan tussentijds worden aangepast, of na verloop van tijd deels achterhaald raken. Veel van de bovenstaande informatie is gebaseerd op telefonisch contact met diverse rechtbanken en gerechtshoven. Wij kunnen niet garanderen dat die informatie altijd accuraat is. Waar mogelijk zullen we de gegevens actualiseren. Voor specifieke vragen over geschilbeslechting kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen.



Privacy Preference Center

Functionele Cookies

Deze cookies zijn om uw gebruikerservaring te verbeteren.

Analytics

Google Analyitics